جناب آقای مصطفی فدایی فرد، اینرا در پاسخ به جوابیه شما می نویسم
در خرداد ماه سال جاری دو NGO در ایران دو همایش مستقل را در مورد سدها ترتیب دادند. یکی ICOLD متشکل از سرمایه گزاران بزرگ بین المللی سدسازی در تجلیل از ساخت سدهایی هرچه بزرگتر و NGOی دیگر متشکل از گروهی محصل ایرانی که تنها سرمایه شان حیرت و افسوسی بود که با نگاه به واقعیات این حوزه در کشور نصیبشان شده بود، با همایشی درباره انتقادات وارده بر سدها.
کاستی های زیادی هم بود که از بضاعت اندک شان ناشی می شد. بضاعت اندکی که هم بدان معترف بودند و هم به همان اندازه بدان معترض. زیرا اشخاص و نهادهای بسیاری بودند که شایسته تر بود تا آنها در این امر پیشقدم می شدند و با شکستن تابوی وجاهت سدها، برای تعدیل وضع موجود اقدام می کردند.
با این همه تلاشهایشان قبول افتاد و منشا خیر شد. بسیاری آمدند، بسیاری دیگر نیز برای همکاری در آینده اعلام آمادگی کردند. مطبوعات نیز بازخورد خوبی نشان دادند. خبر همایش در چند روزنامه به چاپ رسید و چندین مقاله ای که در روزهای بعد منتشر شد حاکی از آن بود که مطبوعات علاقمند شده اند تا از این منظر نیز موضوع سدها را مورد کنکاش قرار دهند.
اینها همه نشان از این واقعیت داشت که مجالی برای گفتگو و ارائه و بیان نظرات متخصصین موافق و منتقد سدها فراهم آمده است. و این همه آن چیزی بود که ما می خواستیم.
با این وجود این سوال برای ما باقی ماند که پیام همایش تا چه شعاعی و با چه کیفیتی به گروه هدف که همانا تصمیم گیران و فعالین این حوزه هستند رسیده است.تا اینکه شما قدم پیش نهادید و نظرات خود را در چند روزنامه منتشر کردید. ما این حسن نیت شما را به فال نیک می گیریم و تلاش تان را برای روشن شدن واقعیات این عرصه می ستاییم.
جناب آقای فدایی فرد، شما در جای جای جوابیه تان سد و توسعه را مترادف هم قرار داده اید و این درست همان چیزی است که در شعار همایش به پرسش گرفته شد: "آیا سدها شاخص توسعه اند؟"
ما برخلاف آنچه شما اندیشیده اید به هیچ وجه قصد زیر سوال بردن هیچ فرد یا سازمانی را نداشته ایم.تلاشهای صورت گرفته برای دعوت از مجریان و تصمیم سازان سد سازی هر چند با عدم اقبال آنان روبرو شد گواهی بر این مدعای ماست. با این وجود وقتی در جریان همایش یکی از میهمانان (جناب آقای میر زادگان) اضهار کردند که نگران این هستند که این در ذهن مخاطب ایجاد شود که نیازی به ساخت هیچ سدی در کشور نیست، با کمال میل تریبون در اختیار ایشان قرار گرفت تا مقاله ای را که آماده کرده بودند ارائه نمایند.
جناب آقای فدایی فرد، ما نه می خواهیم بگوییم سد بسازید و نه اینکه سد نسازید. بلکه تنها هدف ما زدودن این پندار افراط گرایانه از ذهن و زبان متخصصین و مسئولینی چون شماست که " سدها سراسرمنافع و خوبیهای بی شمارند" و همانگونه که در جوابیه تان به همایش و مقالات اخیر آورده اید "این منافع بقدری واضح است که معمولا مورد قلم فرسایی قرار نمی گیرد".
به شما پیشنهاد می کنم حال که در مسیر خیر قدم نهاده اید و برای روشن شدن اذهان قلم رنجه کرده اید، قدری بیشتر همت کرده، قدم رنجه کنید و گشتی در وب بزنید تا صدها مقاله و دهها کتابی را که لَه و علیه انتقادات وارده بر سدها نگاشته شده ملاحظه کنید. حتما شما نیز مثل ما متقاعد خواهید شد که موضوع آنطورها هم که فکر می کردید بدیهی و بی نیاز به بحث و تحقیق نیست. در این صورت حتی اگر نیازی به تغییر مواضع خود ندیدید، لااقل توجیهات قویتری را در نفی استدلالات منتقدین به مقوله سد سازی خواهید یافت که کاملا نیاز به کلی گویی را مرتفع می سازد و بسیار به کارتان خواهد آمد.
آنچه شما در شرح شرایط اقلیمی و وضعیت توپوگرافی و هیدرولوژی و توزیع بارندگی و.. در کشور بر شمرده اید تنها صورت مساله ای است که ما معتقدیم جواب "فقط سد" پاسخ مناسبی برای آن نیست.
البته شخصا بخشی از مشکل بوجود آمده را در عدم تناسب تخصص و جایگاه مدیریتی شما می دانم. کما اینکه در صورتی که کل سیستم مدیریت آب کشور را به گروهی مغنی می سپردیم، احتمال ایجاد چنین افراط کاریها و تک بعدی نگریهایی، چندان دور از ذهن نمی نمود. وضعیتی درست مشابه امروز که از الفبای مدیریت آب به سین و دال آن قناعت کرده ایم.
در هر صورت اگر قرار است به حسن نیت و صداقت کلام یکی از ما شک کنید، انصاف در آن بود که بجای تهمت زدن به کارشناسان وطنی، صداقت مشتی سرمایه دار را که جز منافع شخصی خود قرار نیست برای چیز دیگری دل بسوزانند را مورد تردید قرار می دادید.
با این همه برای آشنایی نزدیک با عقاید طرفین، به شیوه رئیس جمهور محبوبمان پیشنهاد برگزاری یک مناظره رودررو را در آینده نزدیک به شما می دهیم. تعیین زمان و مکان برگزاری آن با شما..
همچنین بخوانید:
سه دهه بسوی توسعه
مديريت پايدار آب و نيرو بدون سدسازي
ادامه مطلب
)
گروه اجتماعي، مونا قاسميان؛ ما تاکنون بيش از 100 سد ساخته ايم که حتي براي نمونه يک ارزيابي تطبيقي بر ساخت اين سدها انجام نگرفته است. فاطمه ظفرنژاد پژوهشگر در زمينه آب در همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين ها با تاکيد بر نادرستي شيوه تحليل سدها و تخصيص نادرست منابع در چارچوب تصميم گيري هاي ناشفاف دولتي گفت؛ سد سازي تنها راه حل جبران کمبود آب نيست. در مديريت عرضه خيلي از قنات ها را از بين برديم. سد بار نيشابور باعث شد تا قنات هزار ساله يي که تمام اراضي کشاورزي پايين دست منطقه را در طول سال ها آبياري مي کرد خشک شود. مسوولان به بهانه آبياري زمين هاي کشاورزي اين سد را احداث کردند تا همان آبياري را انجام دهد که سال ها توسط قنات از زيرزمين صورت مي گرفت. اما اکنون حجم قابل ملاحظه يي از اين آب تبخير مي شود.
)
